Het akkerbouwbedrijf

tr

gg

kk

 

gg

7 8

 

aa

2

nov

 

pp

oo

,,

kk

 

2

3

4

1

1

2

1

5

4

2

3

6

7

1

Bernier Homan Free koopt diepspitter voor grondverbetering en droogtebestrijding
Diepspitten als droogtebestrijding

Homan Free

Een groot, groen gevaarte staat achter de schuur bij Bernier Homan Free in Valthermond. De akkerbouwer heeft een diepspitter gekocht, waarmee hij de grond tot 1,20 meter diep kan losmaken. Een investering in droogtebestrijding.

Achter de boerderij van Homan Free staan suikerbieten. Tot 2000 stonden hier tien jaar lang asperges, nu draait het perceel mee in het bouwplan. De invloed van de asperges is er nog steeds. Of eigenlijk, de invloed van de grondbewerking voorafgaand aan de asperges. Een deel van het perceel, 4 hectare, is in 1989 met een diepspitter tot 1,20 meter diep losgemaakt. „Dat is nu 20 jaar geleden. Elk jaar staan de gewassen op die 4 hectare beter”, zegt Homan Free. „Egaler. Vooral bij droogte.” De afgelopen weken heeft hij in de bieten het verschil gezien. Het gewas voelt zich lekkerder, concludeert Homan Free. Volgens hem ligt dat aan de bewortelingsdiepte. „Hoe groter de bewortelbare diepte, des te meer vocht en mineralen de plant kan bereiken.” De akkerbouwer boert op dalgrond. De bouwvoor is humusrijk. Daaronder zit een laag gliede, een vettige laag die humusrijk is. Onder die laag zit geel zand. Plantenwortels komen vaak niet door de gliede en het zand in de ondergrond is te vast. Diepspitten heft verdichtingen op en maakt de overgangen tussen de verschillende grondlagen geleidelijker. Daardoor wortelen de gewassen gemakkelijker en dieper.

Hogere opbrengst
Twee jaar geleden, in een droge zomer, heeft Homan Free een opbrengstproef gedaan in zijn tarwe. „Het gewas stond op het gediepspitte stuk hoger en egaler. Ik zag bij de oogst dat er verschil in zat. Dat wilde ik wel eens meten. Dat ging een beetje ruwweg, met een kieper vol graan over de weegbrug; ik ben geen proefboerderij. Ik mat er ruim 10 procent meer opbrengst: 10 ton per hectare in plaats van 9 ton.” De verschillen zijn op de streep af te zien, zegt Homan Free. „Op het achterste stuk is geen kopakker gespit. Daar kun je in graan zelfs de aanzetten van de machine zien.” Vorig jaar stonden er aardappelen, het zetmeelras Festien. „In de zomer zag ik geen verschil, maar in het najaar wel. Eind september waren de aardappelen vitaler en groener op het gediepspitte deel.” Dit jaar wil hij in de suikerbieten ook een rooiproef doen. Maar eigenlijk is Homan Free al behoorlijk overtuigd van de meerwaarde van diepspitten doordat hij nog zo lang het effect van het diepspitten voor de asperges ziet. „In drie, vier jaar wil ik de percelen spitten die ervoor in aanmerking komen”, zegt hij.

In zeven jaar terugverdiend
Of dat financieel uit kan, heeft hij niet tot achter de komma berekend. „Stel dat ik van mijn areaal 80 hectare ga diepspitten en de bruto-opbrengst van aardappelen, bieten en graan is gemiddeld 2.500 euro per hectare. Als het diepspitten 4 procent extra opbrengst oplevert, dan is dat in totaal 8.000 euro of 100 euro per hectare. Het diepspitten kost 160 euro per uur, ongeveer 650 euro per hectare. De terugverdientijd is dan 7 jaar.” De grondverbetering is minstens zo belangrijk als de jaarlijkse meeropbrengst, vindt de akkerbouwer. „Deskundigen verwachten warmer weer met meer hoosbuien. We krijgen periodes met overvloedige neerslag. Dan moet je land betrouwbaar zijn. Het is belangrijk dat je slagvaardig blijft, dat je vlot kunt werken.

Grond die niet betrouwbaar is, waar één van de vijf teeltjaren de oogst mislukt, dat is geen grond. Ik probeer de grond betrouwbaarder te maken door de grond te verbeteren.” Een nadeel van diepspitten is dat de bovengrond wat verschraalt. „Ik schat dat 10 tot 20 procent van de bouwvoor in de ondergrond verdwijnt. Daarmee gaan ook organische stof en mineralen naar de diepere lagen. Ik denk niet dat je dat kwijt bent, doordat het gewas dieper wortelt. Bovendien zitten we op 10 tot 18 procent organische stof.”


Diepspitten kan beslist niet op alle percelen. „De grond moet er geschikt voor zijn. In de Veenkoloniën is geen perceel gelijk.” Ideaal is diepspitten op grond waar niet te fijn zand onder de veenrijke bouwvoor zit. Door dat te mengen door de bovenlaag wordt de grond beter bewerkbaar en de planten kunnen beter wortelen in de losse grond zonder scherpe overgangen. „Diepspitten is een droogtebestrijder doordat het de bewortelbare diepte vergroot.” In elk geval is diepspitten geen oplossing voor natte plekken. „Als het veenpakket te dik is of er zit leem in de ondergrond, dan kun je niet diepspitten.” Zelf heeft Homan Free ook een perceel waarvan hij weet dat diepspitten niet kan. Het veenpakket is te dik. De grond heeft te weinig draagkracht en het water wil slecht weg.

De akkerbouwer denkt dat de veenlaag te dicht zit door de zware machines. „Bovendien klinkt veen in. Daardoor wordt het probleem van de te natte grond elk jaar een beetje groter, ook als de waterstand gelijk blijft.” Dit perceel wil Homan Free verbeteren met een kraan. Die zet de bouwvoor opzij en graaft het veen los. „Dan kun je precies zien hoe diep je kunt of moet gaan.”